تحلیل چالش‌های تولید زعفران از دیدگاه زعفران‌کاران شهرستان مشهد

زعفران به عنوان یکی از محصوالت صادراتی و سودآور با چالش های زیادی در مراحل مختلف تولید، فرآوری و بازاریابی روبرو است. این مطالعه با هدف بررسی چالش های تولید زعفران از دیدگان زعفرانکاران در شهرستان مشهد انجام شد. جامعۀ آماری این مطالعه شامل تمامی تولیدکنندگان زعفران در این شهرستان (629 نفر) بود که 192 نفر از آنها به روش در دسترس مورد مطالعه قرار گرفتند. برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه استفاده شد که روایی آن با استفاده از نظر کارشناسان و پایایی آن با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ (بالاتر از 7/0 برای سازه های مختلف) مورد بررسی قرار گرفت. برای تحلیل داده ها از تکنیک مدل مؤلفۀ سلسله مراتبی به روش حداقل مربعات جزیی استفاده شد. نتایج نشان داد که مهمترین چالش تولید زعفران معطوف به زمینه های اقتصادی است که از مهمترین جنبه های آن میتوان به نوسان قیمت (با بار عاملی 911/0 )اشاره کرد. همچنین،چالشهای سیاسی (با بار عاملی 892/0 )و فنی (با بار عاملی 881/0 )از دیگر چالش های مهم این حوزه شناسایی شدند. بر مبنای یافته ها، چالشهای حمایتی نقش قابل توجهی در مجموعه چالشهای مورد بررسی نداشتند. به طورکلی، توجه به پلتفرمهای تجارت الکترونیک به عنوان یکی از راهکارهای کاهش این چالش ها پیشنهاد می شود.

Saffron as one of the profitable export products faces many challenges in different phases of production, processing, and marketing. The main purpose of this study was to investigate the challenges of production from the saffron-growers point of view in Mashhad County. The statistical population of this study included all saffron producers in Mashhad county (N=629), 192 of whom were studied by convenience samplings. A questionnaire was used for data collection that its validity and reliability were assessed using a panel of experts and Cronbach’s alpha coefficient (α>0.7 for various constructs), respectively. A hierarchical component model using the partial least squares method was used for data analysis. The results indicated that the most important challenge of saffron production was economic contexts that its price fluctuation (factor loading= 0.911) can be mentioned as the most important aspect in this context. Also, political (factor loading= 0.892) and technical (factor loading= 0.881) challenges were identified as other important challenges in this crop. It should be noted that supportive challenges did not play a significant role in the set of considered challenges. Considering e-commerce platforms is suggested as one of the ways to reduce these challenges of saffron production in Mashhad County.