اثر بنزیل آمینوپورین، کودهای زیستی حل کننده فسفات و وزن بنه مادری بر شاخص های کمی گل و بنه های دختری زعفران در منطقه یاسوج

زعفران یکی از مهمترین محصولات کشاورزی و دارویی ایران است. این پژوهش به منظور بررسی تأثیر تیمار هورمون بنزیل آمینوپورین،کاربرد کودهای زیستی (فسفات بارور 2 و میکوریزا) و وزن بنه مادری بر شاخص های کمی بنه های دختری زعفران و عملکرد گل به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی در سه تکرار، در منطقه یاسوج در سال زراعی 97-1396 اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل بنه های بزرگ(1-10/7 گرم) و کوچک (4-7 گرم)، پرایمینگ با بنزیل آمینوپورین با غلظتهای صفر، 250 و 500 میلیگرم در لیتر و سطوح کود زیستی بدون کود، کاربرد میکوریزا (گلوموس موسهآ) و فسفات بارور 2 بودند. نتایج نشان داد که کلیه صفات کمی بنه زعفران تحت تأثیر معنی دار پرایمینگ هورمونی و وزن بنه (بجز وزن بنه دختری) قرار گرفتند؛ اما کود زیستی تنها بر تعداد بنه دختری و وزن خشک گل تأثیر معنی داری داشت. پرایمینگ هورمونی با غلظت 250 میلیگرم بر لیتر تعداد و وزن بنه های دختری را به ترتیب 30 و 27 درصد و وزن خشک کلاله و پرچم را 26 درصد در مقایسه با شاهد افزایش داد. همچنین کلیه اجزای گل و تعداد بنه دختری با استفاده از بنه های مادری بزرگتر نسبت به بنه های کوچک بطور معنیداری افزایش یافت. مصرف کودهای زیستی نیز نسبت به عدم مصرف کود باعث افزایش 13 و 59 درصدی به ترتیب در تعداد و وزن بنه های دختری شد. عناصر فسفر و روی در بنه های دختری تنها تحت تأثیر کاربرد کود میکوریزا افزایش یافت؛ در حالیکه با کاربرد بنزیل آمینوپورین و کود زیستی میکوریزا میزان عنصر آهن را نسبت به شاهد دوبرابر افزایش داد. در کل کاربرد بنزیل آمینوپورین با غلظت 250 میلیگرم در لیتر، هر دو نوع کود زیستی و بنه های بزرگ (1-10/7 گرم) بر عمده صفات اندازه گیری شده تأثیر مثبت داشت.

Saffron is one of the most important crops and medicinal plants in Iran. The research was accomplished in order to investigate the effects of Benzyl aminopurine hormone treatment, application of bio-fertilizers (Phosphate Barvar2 and mycorrhiza) and maternal corm weight on the quantitative indices of saffron cormlets and flowers yield as a factorial based on randomized complete block design with three replications was conducted in Yasouj region. Experimental treatments consisted of large (7.1-10 g) and small (4-7 g) corms, priming with benzyl aminopurine at concentrations of 0, 250 and 500 mg/l and biofertilizer levels (no fertilizer, Mycorrhiza (Glomus mossea) and fertilizer, Phosphate Barvar2) were used. The results showed that all quantitative traits of saffron corm were significantly affected by hormonal priming and maternal corm weight (except for corm weight); But biofertilizer had only significant effect on corm number and flower dry weight. The Hormonal priming at a concentration of 250 mg/l increased the number and weight of corms by 30 and 27%, respectively, and the dry weight of stigma and filament by 26% compared to control. Also, all flower components and number of corms were significantly increased by using larger maternal corms than small corms. The use of bio-fertilizers as compared to no fertilizer increased 13 and 59% corm number and weight, respectively. Phosphorus and zinc content in corms increased only under the influence of mycorrhiza fertilizer application. Whereas, with the use of benzyl aminopurine and mycorrhiza fertilizer, the iron content increased twice as much as the control. Generally 250 mg/l application of benzyl aminopurine, bio-fertilizers and larger corms (7.1-10 g) it had a positive effect on most of the measured traits.