فرصت‌های اصلاح نباتات در بهبود محصول زعفران

زعفران (Crocus sativus L) گیاهی تریپلوئیدی است که از طریق بنه‌ها به روش رویشی تکثیر می‌شود. سرعت تکثیر طبیعی این گونه‌های گیاهی نسبتاً پایین است، بنابراین برخی از روش‌های اصلاحی و بیوتکنولوژی مانند معرفی، انتخاب کلون، جهش‌زایی، ریزازدیادی و نشانگرهای مولکولی به‌عنوان روش جایگزین برای تکثیر زعفران استفاده می‌شود. ایجاد بانک ژرم‌پلاسم متشکل از گزینش کلون‌های برتر را می‌توان دستاورد بزرگی دانست و علاوه بر این، تشخیص و شناسایی و گزینش به‌عنوان منابع تنوع می‌تواند نقش مهمی در بهبود این محصول داشته باشد. اصلاح ژنتیکی از طریق جهش از زمینه‌های تحقیقاتی مهم در اصلاح محصول زعفران است و تلاش‌های انجام‌شده توسط دانشمندان مختلف یک ایده اصلی برای اصلاح این محصول ارائه کرده است.

استفاده از جهش می‌تواند تنوع طبیعی را برای صفات مهم افزایش دهد و می‌تواند بر عقیمی در زعفران اتوتریپلوئید بوسیله تیمار با کلشیسین کمک کند. نشانگرهای مولکولی پتانسیل بسیار خوبی برای مطالعه تغییرات سطح گونه/کلون در گونه‌های زعفران دارند. استفاده از نشانگرهای مولکولی در اصلاح زعفران به شناسایی توده‌ها و گونه‌هایی که برای بهره‌برداری تجاری در قالب تهیه هیبریدها استفاده می‌شوند کمک می‌کند. در حال حاضر نشانگرهای SSR بسیار کمی در زعفران داریم، بنابراین نشانگر SSR در سطح ژنی و ژنومی نیاز به توسعه دارد تا بتوان از تنوع در سطوح ژنومی و بیان آن در زعفران استفاده کرد.

Saffron (Crocus sativus L.) is a triploid plant propagated vegetatively through corms. The natural propagation rate of this species is relatively low, necessitating alternative breeding and biotechnological methods such as introduction, clonal selection, mutagenesis, micropropagation, and molecular markers for saffron propagation. Establishing a germplasm bank through the selection of superior clones can be considered a significant achievement. Additionally, identification and selection as sources of diversity can play a crucial role in improving this crop. Genetic improvement through mutagenesis is a key research area in saffron breeding, with efforts by various scientists providing a foundation for crop enhancement.

Mutagenesis can increase natural variation for important traits and address sterility in autotriploid saffron through treatments like colchicine. Molecular markers have great potential for studying variation at the species/clone level in saffron. Their use in saffron breeding aids in identifying populations and species for commercial exploitation through hybrid development. Currently, there are very few SSR markers for saffron, so further development of SSR markers at the gene and genome levels is needed to utilize genomic diversity and expression in saffron.