بررسی عوامل اقتصادی موثر بر صادرات زعفران از گمرکات ایران

نوسانات قیمت نفت سبب بی‌ثباتی درآمدهای ارزی در اقتصاد ایران می‌باشد. همین امر سبب شده که عدم وابستگی به اقتصاد تک‌محصولی، تنوع بخشیدن به درآمدهای ارزی از طریق افزایش صادرات غیرنفتی و افزایش سهم اقتصاد ایران در تجارت بین‌الملل مورد تاکید برنامه‌های توسعه اقتصادی قرار گیرد. امنیت اقتصادی، حمایت از منافع اقتصادی یک کشور برای مانع شدن از اقدامات، فعالیت‌ها و حوادث تهدیدکننده این منافع است. بنابراین گمرک به عنوان مرزبان اقتصادی کشور نقش به‌سزایی در امنیت اقتصادی ایفا می‌کند.

زعفران یکی از گران‌بها‌ترین گیاه‌های زراعی موجود در روی کره زمین است که در ایران کشت می‌گردد و به عنوان یک کالای استراتژیک می‌تواند در صادرات غیرنفتی موثر باشد. به این ترتیب پژوهش حاضر با هدف تعیین عوامل موثر بر صادرات زعفران سه عامل موثر بر صادرات زعفران یعنی تورم، ارز و تولید ناخالص داخلی را در بازه زمانی ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۱ با کمک داده‌های کتابخانه‌ای مورد بررسی قرار داد. با تحلیل داده‌ها با کمک نرم‌افزار SPSS پژوهش حاضر به این نتیجه رسید که هر سه عامل بر صادرات زعفران تاثیر مثبت دارد. بنابراین می‌توان با تکیه بر صادرات زعفران ضمن کاهش اتکا به درآمدهای نفتی، به معیشت کشاورزان داخلی نیز کمک نمود.

Fluctuations in oil prices cause instability in foreign exchange revenues in Iran’s economy. This has led to emphasis in economic development programs on reducing dependence on a single-product economy, diversifying foreign exchange revenues through increasing non-oil exports, and enhancing Iran’s share in international trade. Economic security involves protecting a country’s economic interests from threatening actions, activities, and events.

Therefore, customs, as the economic border guard, plays a significant role in economic security. Saffron is one of the most valuable crops grown in Iran and can be an effective strategic commodity in non-oil exports. This study aimed to determine the factors affecting saffron exports, examining three key factors—inflation, currency, and gross domestic product—from 2018 to 2022 using library data. Data analysis with SPSS software revealed that all three factors have a positive impact on saffron exports. Therefore, relying on saffron exports can reduce dependence on oil revenues while supporting the livelihoods of domestic farmers.