ارزیابی اثرات تاریخ کاشت و وزن پیاز بر صفات گل، کلاله و پیازهای دختری زعفران (کروکوس ساتیووس ال.) تحت شرایط اقلیمی جنوب کرمان

به منظور بررسی تأثیر تاریخ کاشت و وزن پیاز بر ویژگی‌های گل و عملکرد زعفران (Crocus sativus L.)، یک آزمایش به‌صورت عاملی بر اساس طراحی بلوک‌های کاملاً تصادفی با سه تکرار در ایستگاه پژوهشی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی جنوب کرمان در Sfadagheh در طول فصل رشد 2017-2018 انجام شد. در این آزمایش دو عامل، تاریخ کاشت (ژوئن، آگوست و سپتامبر) و اندازه‌های پیاز (6-8، 8-10، 10-12 و >12 گرم) مورد ارزیابی قرار گرفتند. ویژگی‌های مربوط به گل، کلاله و پیاز در طول فصل رشد اندازه‌گیری شد.

نتایج نشان داد که تاریخ کاشت تأثیر قابل توجهی بر تمامی صفات به جز وزن خشک کلاله دارد. همچنین، تأثیر وزن پیاز و تعامل تاریخ کاشت × وزن پیاز بر تمامی صفات معنی‌دار بود. بنابراین، بیشترین تعداد گل و عملکرد کلاله در تاریخ کاشت ژوئن و وزن پیاز بیشتر از 12 گرم مشاهده شد. بنابراین، برای دستیابی به عملکرد بالا در زعفران، تاریخ کاشت ژوئن و استفاده از پیازهایی با وزن بیشتر از 12 گرم توصیه می‌شود. بررسی خصوصیات پیازهای دختر در سال اول آزمایش نشان داد که تمامی صفات مورد بررسی تحت تأثیر تاریخ کاشت قرار داشته و تأثیر وزن پیاز بر خصوصیات یا تعداد پیازهای دختر بالای 6 گرم و وزن متوسط پیازهای دختر کمتر و بیشتر از 6 گرم معنی‌دار نبوده است.

براساس نتایج مرتبط با ویژگی‌های پیاز دختر، می‌توان پیش‌بینی کرد که در سال آینده، تفاوتی در عملکرد و اجزای آن در میان سطوح مختلف پیاز مادر وجود نخواهد داشت. نتایج سال دوم نشان داد که عملکرد و اجزای عملکرد تنها تحت تأثیر تاریخ کاشت بودند و وزن پیاز نیز تأثیر مشابهی بر آنها داشت. تاریخ کاشت ۵ ژوئن در سال دوم بهترین بود. با توجه به نتایج و قیمت پایین زعفران در ماه ژوئن در مناطق دامنه‌ای جنوبی کرمان، کشت زعفران باید در تاریخ ۵ ژوئن انجام شود. از آنجا که در سال اول آزمایش، عملکردی که حتی از پیاز مادر بزرگ به دست می‌آید و با توجه به اینکه پیازهای مادر با وزن‌های مختلف در سال دوم نقش یکسانی در تعیین عملکرد کلاله دارند، به منظور کاهش هزینه‌های تولید، توصیه می‌شود که وزن ۶-۸ گرم برای کشت انتخاب شود.

“In order to investigate the effects of Planting date and corm weight on flower characters and saffron (Crocus sativus L. ) yield, an experiment as a factorial was carried out based on randomized complete blocks design with three replications in research station of the South Kerman Agricultural and Natural Resources Research and Education Center at Sfadagheh during the 2017-2018 growing season Two factors, Planting date (Jun, August and September) and Corm sizes (6-8, 8-10, 10-12 and >12g) were evaluated in this experiment.

The traits associated with flower, Stigma and corm were measured during the growing season. Results showed that Planting date has a significant effect on all of traits except of dry weight of Stigma. Also, the effects of corm weight and interaction of Planting date×corm weight were significant on all of the traits. So, the highest number of flower and Stigma yield were observed in the Planting date of June and the corm weight of more than 12 g.

Therefore, for achieving high saffron yield, Planting date of June and the use of corms with more than 12 g is recommended. Investigating the characteristics of the daughter corms in the first year of the experiment showed that all of the studied traits were influenced by Planting date and the effect of the corm weight was not significant on the characteristics or the number of daughter corm over 6g, average weight of the daughter corm more and less than 6 g. According to the results of the traits related to the daughter corm, it can be anticipated that in the following year there is no difference in yield and its components among the different levels of maternal corm.

The results in the second year showed that yield and yield components were only affected by Planting date and the corm weight had the same effect on them. The Planting date of June 5th was the best in the second year. According to the results and low price of saffron in June in Southern Kerman foothill areas, cultivation of saffron should be done on June 5th. Since in the first year of the experiment, the yield that is achieved even from great maternal corms, and given the fact that the mother corms of different weights in the second year have the same role in determining the Stigma yield, in order to reduce the production costs, the 6-8 g recommended for cultivation.”