اثرات کودهای زیستی و جهت پیاز در خاک بر برخی صفات زراعی زعفران

زعفران یک گیاه ادویه ارزشمند است که در صنایع دارویی و غذایی مورد استفاده قرار می‌گیرد. با وجود انتظارات کم در مورد مواد مغذی گیاه، تأمین غذا در ریزوسفری گیاهان می‌تواند در تولید گل‌ها و پیازهای زعفران مؤثر باشد. این آزمایش به منظور بررسی تأثیرات تلقیح بیوپulsها و جهت‌گیری پیاز مادر در خاک بر برخی از ویژگی‌های پیاز، گل و کلاله زعفران انجام شد. آزمایش به صورت طرح فاکتوریل بر اساس یک طراحی بلوک کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران در طول سال‌های ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۳ انجام شد.درمان‌ها شامل جهت‌دهی پیاز مادر در دو سطح (افقی و عمودی) و بیوپوستیل‌ها (با تلقیح میکوریزا و بیوفوسفروس و کنترل) بود.

در این آزمایش، صفاتی مانند تعداد گل، وزن تازه و خشک گل، برچه، گل‌برگ و پیازها و قطر پیاز اندازه‌گیری شد. نتایج نشان داد که در هر دو سال مطالعه پیاز، جهت افقی پیاز زعفران در خاک بر جهت عمودی برای قطر پیاز و تعداد در هر متر مربع برتری داشت. همچنین، در سال اول، وزن تازه پیازها در جهت افقی ۲۳.۶٪ بیشتر از جهت عمودی بود، اما در سال دوم، جهت عمودی باعث وزن تازه بیشتری (۶.۳٪) از پیاز شد تا جهت افقی. در سال اول، بیشترین وزن تازه و خشک پیازها در درمان یکپارچه میکوریزا و جهت افقی پیازها در خاک بدست آمد. در سال دوم، بیشترین این ویژگی‌ها در درمان یکپارچه بیوفوسفروس و جهت افقی پیازها مشاهده شد.

وزن تر و خشک گل و کلاله در تیمار جهت افقی در مقایسه با جهت عمودی بذرهای گل افزایش یافت. بررسی تأثیر بیوپرتوسید بر وزن تر و خشک گل، گلبرگ و کلاله نشان داد که بیشترین و کمترین این ویژگی‌ها به ترتیب در کودهای بیوفوسفری و میکوریزا بود. بر اساس نتایج، در هر دو سال مطالعه ویژگی‌های گل، بهترین تیمار برای وزن خشک گل و گلبرگ و وزن تر کلاله، تیمار یکپارچه جهت افقی بذر گل تحت کاربرد کود بیوفوسفری بود.

Saffron is a valuable spice plant applied in the pharmaceutical and food industries. Despite low expectations for plant nutrients, food supply in plants’ Rhizosphere can be effective in the production of flowers and corms of saffron. This experiment was conducted in order to investigate the effects of biofertilizers inoculation and mother corm direction in soil on some corm, flower and stigma traits of saffron. An experiment was conducted as factorial layout based on a randomized complete block design with three replications at research farm of Faculty of Agriculture, Tehran University during 2010 to 2013.

Treatments included mother corm direction in two levels (horizontal and vertical) and biofertilizers (with mycorrhiza and biophosphorous inoculation, and control). In this experiment, traits such as flower number, fresh and dry weight of flower, stigma, petal and corms and corm diameter was measured. The results indicated that in both years of corm study, horizontal direction of saffron corm in soil was superior to vertical direction for corm diameter and number per square meter. Also, in first year, fresh weight of corms in horizontal direction of corms was 23.6% higher than vertical direction, but in second year, vertical direction caused more fresh weight of corm (6.3%) than the horizontal direction.

In the first year, the most fresh and dry weight of corms was obtained in integrated treatment of mycorrhiza and horizontal direction of corms in soil. In second year, the most of these traits was observed in integrated treatment of biophosphorous and horizontal direction of corms in soil. Fresh and dry weight of flower and stigma increased in horizontal direction treatment compared to vertical direction of corms. Investigation of biofertilizer effect on fresh and dry weight of flower, petal and stigma showed that the highest and the lowest of these traits were in biophosphorous and mycorrhiza fertilizers, respectively. According to results, in both years of study of flower traits, the best treatment for dry weight of flower and petal and fresh weight of stigma was integrated treatment horizontal direction of corm under the application of biophosphorous fertilizer.