زعفران: کلید جوانی و تأخیر در پیری

پیری فرایندی پیش رونده و تدریجی است که با کاهش و اختلال در عملکرد سلول‌ها، بافت‌ها و اندام‌ها در موجودات زنده همراه است و بر کیفیت زندگی و افزایش خطر بروز بیماری‌های مختلف مؤثر است. عدم تعادل بین تولید گونه‌های فعال اکسیژن و حذف آنها توسط سیستم‌های دفاعی آنتی‌اکسیدانی در بدن، منجر به بروز استرس اکسیداتیو، التهاب، آپوپتوز و مهار اتوفازی، و همچنین به دنبال افزایش محصولات نهایی گلیکاسیون پیشرفته، پیری رخ می‌دهد. امروزه با افزایش جمعیت سالمندان راهکارهای ضد پیری به یک موضوع مهم در سطح جهان تبدیل شده است. زعفران از کلاله‌های خشک گل‌های گیاه Crocus sativus از خانواده Iridaceae به دست می‌آید که به دلیل رنگ، طعم و رایحه آن قرن‌هاست به عنوان ادویه استفاده می‌شود. زعفران و ترکیبات فعال آن (کروسین، کروستین و سافرانال) به دلیل خواص ضد پیری مورد توجه قرار گرفته‌اند. هدف این مقاله مروری، فراهم کردن اطلاعاتی در زمینه اثر زعفران و ترکیبات فعال آن بر مهار پیری با توضیح مکانیسم عمل احتمالی است.

در مقاله مروری حاضر، اطلاعات از PubMed، Scopus، Web of Science و Google Scholar با استفاده از کلمات کلیدی saffron, crocin, crocetin, safranal, Crocus sativus L, aging and age-related از ابتدا تا سال 2024 جمع‌آوری شدند. زعفران و مواد مؤثره آن احتمالاً به دلیل اثر قوی آنتی‌اکسیدانی با پاکسازی گونه‌های فعال اکسیژن و مهار استرس اکسیداتیو، سبب کاهش آسیب اکسیداتیو، مهار آپوپتوز و مرگ سلولی می‌شوند. همچنین با اثر ضد التهاب قوی دارای خواص تقویت کننده سلامت می‌باشند. در چندین مطالعه، اثرات محافظتی زعفران و ترکیبات فعال آن، در به تعویق انداختن روند پیری در بافت‌های مختلف مورد ارزیابی قرار گرفته است. به طور کلی، نتایج این مطالعات نشان می‌دهد که زعفران و ترکیبات فعال آن به دلیل ظرفیت بالای آنتی‌اکسیدانی و پاکسازی رادیکال‌های آزاد از طریق بهبود وضعیت سیستم دفاعی آنتی‌اکسیدان و مهار استرس اکسیداتیو در سلول، و به دنبال آن مهار آپوپتوز و التهاب، در به تعویق انداختن روند پیری مؤثر هستند.

Aging is a progressive and gradual process accompanied by a decrease and disruption in the function of cells, tissues, and organs in living organisms, affecting the quality of life and increasing the risk of various diseases. An imbalance between the production and removal of reactive oxygen species by the antioxidant defence systems in the body leads to increased oxidative stress, inflammation, apoptosis, and inhibition of autophagy, as well as an increase in advanced glycation end products, induced aging. Today, the elderly population is rising and anti-aging strategies have become an important issue worldwide. Saffron is obtained from the dried stigmas of the flowers of the Crocus sativus plant of the Iridaceae family, which has been used as a spice for centuries due to its colour, flavour, and aroma. Saffron and its active compounds (crocin, crocecin, and safranal) have received attention for their anti-aging properties.

This review article aims to provide information about the anti-aging effect of saffron and its active compounds by explaining the possible mechanisms of action. In this review article, information was collected from PubMed, Scopus, Web of Science, and Google Scholar using the keywords saffron, crocin, crocecin, safranal, Crocus sativus L, aging and age-related from the beginning to 2024. Saffron and its active ingredients probably reduce oxidative damage and inhibit apoptosis, and cell death due to their strong antioxidant effect by scavenging reactive oxygen species and inhibiting oxidative stress. They also have health-promoting properties with strong anti-inflammatory effects. Several studies have evaluated the protective effects of saffron and its active compounds in delaying the aging process in various tissues. Overall, the results of these studies show that saffron and its active compounds are effective in delaying the aging process due to their high antioxidant capacity and scavenging of free radicals by improving the status of the antioxidant defense system and inhibiting oxidative stress in the cells, followed by inhibiting apoptosis and inflammation.